ความต้องการแบนด์วิดท์มหาศาลผลักดันให้ 1.6Tbps Ethernet ก้าวข้ามขีดจำกัดจากแผนบนกระดาษ สู่สมรภูมิเครือข่ายจริงเร็วกว่าที่คาด
การพัฒนา 1.6T เริ่มต้นมาตั้งแต่ปี 2020 และเข้าสู่การศึกษาอย่างเป็นทางการของ IEEE ในปี 2021 ก่อนที่กระแส AI จะกลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของอุตสาหกรรมเสียอีก โดยงานดังกล่าวพัฒนาต่อมาเป็น IEEE P802.3dj Task Force ซึ่งกำลังอยู่ในขั้นตอนลงคะแนนและทบทวนมาตรฐานขั้นสุดท้าย และอาจประกาศมาตรฐานได้ภายในช่วงปลายปีนี้
แต่ในขณะที่มาตรฐานยังอยู่ระหว่างการรับรอง ความต้องการใช้งานกลับมาถึงก่อนแล้ว เห็นได้จากผู้ผลิตจำนวนมากที่เริ่มพัฒนาฮาร์ดแวร์จริง ไม่ว่าจะเป็นสวิตช์ โมดูลออปติคัล และสายเคเบิล 1.6T
"ในงาน ECOC ที่ประเทศสเปน Ethernet Alliance เตรียมนำอุปกรณ์ 1.6T จากผู้ผลิตกว่า 12 รายมาทดสอบร่วมกัน เพื่อพิสูจน์ว่าอุปกรณ์ต่างค่ายสามารถสื่อสารกันได้จริง"
ขณะเดียวกัน Optical Internetworking Forum (OIF) จะนำเสนอ 1600ZR Implementation Agreement ซึ่งเป็นข้อกำหนดสำหรับระบบสื่อสารแบบ Coherent ที่สามารถส่งข้อมูลระดับ 1.6Tbps ผ่านความยาวคลื่นเดียว เหมาะกับการเชื่อมต่อระยะไกลตั้งแต่ระดับระหว่างอาคารในแคมปัส ไปจนถึงเครือข่ายในเขตเมือง
David Rodgers ประธานและประธานบอร์ดของ Ethernet Alliance กล่าวว่า เป้าหมายสำคัญของการสาธิตครั้งนี้คือการแสดงให้เห็นว่า 1.6T ไม่ใช่เพียงแนวคิดทางเทคนิค แต่เป็นเทคโนโลยีที่กำลังทำงานอยู่จริง
คำว่า 1.6T ที่ปรากฏในผลิตภัณฑ์เครือข่ายปัจจุบัน อาจไม่ได้หมายความว่าเป็นพอร์ต 1.6Tbps Ethernet โดยตรงเสมอไป
John D’Ambrosia ประธาน IEEE P802.3dj Task Force อธิบายว่า อุปกรณ์บางรุ่นอาจรองรับแบนด์วิดท์รวม 1.6Tbps แต่แบ่งออกเป็นหลายพอร์ต (เช่น 4 พอร์ตที่ความเร็ว 400Gbps) ซึ่งแตกต่างจาก 1.6Tbps Ethernet ที่เป็นการเชื่อมต่อความเร็ว 1.6Tbps ต่อหนึ่งพอร์ตโดยสมบูรณ์
มาตรฐาน IEEE P802.3dj กำลังเข้าสู่ช่วงสุดท้ายของการพัฒนา โดยทั่วไปผู้ผลิตจะยังไม่เร่งผลิตสินค้าในปริมาณมากจนกว่ามาตรฐานจะมีความชัดเจนเพียงพอ อย่างไรก็ตาม D’Ambrosia ระบุว่า ตลาดกำลังเริ่มเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่าน และมีผลิตภัณฑ์ 1.6T ออกสู่ตลาดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
อุปกรณ์ตามข้อกำหนด 1600ZR กำลังเข้าสู่การทดสอบการทำงานร่วมกันระหว่างผู้ผลิตในงาน ECOC ทั้ง IEEE และ OIF ไม่ได้พัฒนาเทคโนโลยีแข่งกัน แต่ทำงานประสานกันอย่างลงตัว
การกำหนดมาตรฐานความเร็ว 1.6T อาจไม่ใช่ส่วนที่ยากที่สุด ความท้าทายที่แท้จริงคือ การทำให้อุปกรณ์จากผู้ผลิตหลายรายทำงานร่วมกันได้อย่างไม่มีปัญหา (Interoperability)
Rodgers มองว่าอุตสาหกรรมกำลังเดินไปพร้อมกันสองแนวทาง ด้านหนึ่งคือกลุ่มผู้บุกเบิก (บริษัท AI และ Cloud) ที่ต้องการใช้เทคโนโลยีให้เร็วที่สุด อีกด้านคือแนวทางของ Ethernet ที่ต้องการให้ระบบทำงานร่วมกันได้ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง
ยิ่งความเร็วสูงขึ้น การทดสอบก็ยิ่งซับซ้อนขึ้น มาตรฐานใหม่ต้องรองรับทั้งการฝึกสัญญาณระหว่างชิปกับโมดูล และระบบ Forward Error Correction (FEC)
เปรียบเทียบให้เห็นภาพ: "ความผิดพลาดเล็ก ๆ ที่ความเร็ว 10 ไมล์ต่อชั่วโมงอาจไม่มีผลมากนัก แต่เมื่อรถวิ่งด้วยความเร็ว 100 ไมล์ต่อชั่วโมง สิ่งกีดขวางเล็ก ๆ เดียวกันอาจทำให้รถเสียการควบคุมได้"
แม้ 1.6T กำลังเข้าสู่ช่วงการใช้งานจริง แต่อุตสาหกรรมก็เริ่มมองไปไกลกว่านั้นแล้ว ฝั่ง OIF กำลังพัฒนา 1600ZR+ (เพิ่มระยะทางถึง 1,000 กม.) และ 1600CL (Coherent Lite สำหรับ 10 กม.)
ส่วนฝั่ง IEEE ก็เริ่มเตรียมการสำหรับยุคถัดไป โดยการวางแผนสำหรับ 3.2Tbps Ethernet คาดว่าจะเริ่มขึ้นในไตรมาสแรกของปี 2027
D’Ambrosia สรุปไว้อย่างน่าสนใจว่า 1.6T มาถึงแล้ว เพราะมีการติดตั้งใช้งานจริง และในปี 2027–2028 จะเป็นช่วงที่ตลาดเร่งตัวและก้าวกระโดดอย่างชัดเจนที่สุด
Entech Review
แหล่งที่มาข่าวสาร